ถุงใต้ตาที่เห็นแค่ตอนยิ้ม จริงๆ แล้ว "เพราะเป็นกล้ามเนื้อ" จึงผ่าตัดไม่ได้จริงหรือ?

สวัสดีครับ ผมคือ ดร. ยอง-กี ยู (Youngkee You) ผู้อำนวยการของ ROI Plastic Surgery

วันนี้จะนำเคสของผู้ป่วยหญิงวัยปลาย 30 ที่"เฉพาะตอนยิ้ม" ใต้ตาด้านหนึ่งจะนูนออกมาอย่างชัดเจน และเป็นความกังวลมานานมาแบ่งปันครับ

ก่อนมาที่คลินิกเรา ผู้ป่วยเคยปรึกษามาแล้วหลายคลินิก และคำตอบที่ได้รับเกือบจะเหมือนกัน — "เป็นปัญหากล้ามเนื้อ ผ่าตัดแก้ไม่ได้" เธอจึงมาที่เราด้วยความหวังเพียงเล็กน้อย

Before · สีหน้าปกติ

After · สีหน้าปกติ · วันที่ 10

Before · ยิ้ม

After · ยิ้ม · วันที่ 10

เหตุใดสีหน้าปกติจึงไม่เห็น แต่นูนเฉพาะตอนยิ้ม

เปรียบเทียบภาพข้างต้นอีกครั้ง ตอนสีหน้าปกติมีรอยคล้ำและจุดด่างดำ แต่ไขมันที่นูนแทบไม่เห็น แต่พอยิ้ม ใต้ตาด้านหนึ่งก็นูนขึ้นอย่างชัดเจน

ในกรณีเช่นนี้ ไม่ใช่ปัญหากล้ามเนื้อล้วนๆ จำเป็นต้องตรวจวินิจฉัยให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น

การวินิจฉัยที่ถูกต้อง — ไม่ใช่ "กล้ามเนื้อ" แต่เป็น "พังผืดระหว่างกล้ามเนื้อกับไขมัน"

เมื่อยิ้ม กล้ามเนื้อรอบดวงตา (orbicularis oculi muscle) หดตัวและทำให้ถุงน้ำตา (aegyo-sal) นูนขึ้นเล็กน้อยเป็นเรื่องธรรมชาติ และอาจดูน่ารักด้วย

ปัญหาอยู่ใต้นั้นลงไป ในเคสนี้ ถุงน้ำตาเองมีขนาดปกติ แต่ไขมันด้านล่างยึดติดกับกล้ามเนื้อรอบดวงตาอย่างเหนียวแน่น ทุกครั้งที่กล้ามเนื้อหดตัว ไขมันที่ยึดติดก็จะถูกดึงลงมาด้วย ทำให้นูนออกมาอย่างชัดเจน

กล่าวคือ ไม่ใช่กล้ามเนื้อเอง แต่เป็นพังผืดระหว่างกล้ามเนื้อกับไขมันที่เป็นสาเหตุหลัก ในกรณีเช่นนี้ การจัดเรียงไขมันใต้ตา (under-eye fat repositioning) สามารถปรับปรุงได้ ขึ้นอยู่กับวิธีการเลาะ (dissection)

หัวใจของการผ่าตัด — "เลาะให้หมด ไม่เหลือพังผืด"

ในเคสนี้ใช้วิธีผ่านเยื่อบุตา (transconjunctival approach) เข้าทางเยื่อบุด้านในของตา จึงไม่มีรอยแผลบนผิวหนัง

ระหว่างผ่าตัด ผมคิดในใจว่า "ทำไมพังผืดตรงนี้แน่นเหลือเกิน?" — กล้ามเนื้อกับไขมันยึดติดกันอย่างผิดปกติ ผมเดาว่านี่เป็นเหตุผลที่คลินิกอื่นบอกว่า "เป็นปัญหากล้ามเนื้อ ผ่าตัดยาก" — เพราะการเลาะพังผืดให้หมดจริงๆ เป็นเรื่องยากทางเทคนิค

จุดสำคัญของการผ่าตัดครั้งนี้ไม่ใช่แค่จัดเรียงไขมัน แต่ทำ 3 ขั้นตอนให้สะอาด:

1. เลาะพื้นที่ที่กล้ามเนื้อรอบดวงตากับไขมันยึดติดกัน จากบนลงล่าง โดยไม่ทิ้งจุดใดเลย
2. ย้ายไขมันที่เลาะออกไปยังตำแหน่งที่เหมาะสม (จัดเรียงใหม่)
3. เย็บปิดในลักษณะที่ป้องกันการเกิดพังผืดซ้ำ

ทำทั้ง 3 ขั้นตอนให้สะอาดเรียบร้อย หากเหลือพังผืดแม้นิดเดียว สุดท้ายตอนยิ้มก็จะถูกดึงลงมาอีก และก็จะนูนกลับมา

10 วันหลังผ่าตัด — ความพึงพอใจของผู้ป่วย

โชคดีที่การผ่าตัดสำเร็จด้วยดี ในการตรวจติดตามวันที่ 10 ผู้ป่วยยิ้มกว้างต่างจากเดิม

"เมื่อก่อนตอนยิ้มต่อหน้าคนอื่นหรือถ่ายรูป ฉันจะปิดใต้ตาโดยไม่รู้ตัว แต่ตอนนี้ไม่มีนิสัยนั้นแล้ว"

มากกว่าผลการผ่าตัดเอง ภาพที่ผู้ป่วยดีใจที่สุดคือนิสัยเล็กๆ ในชีวิตประจำวันที่หายไป — เป็นภาพที่ทิ้งความประทับใจกับผมมาก

สรุป — ชื่อการวินิจฉัยเดียวกัน แต่ผลลัพธ์ต่างกัน

คำว่า "การจัดเรียงไขมันใต้ตา" เหมือนกันทุกที่ แต่หมอแต่ละคนต่างกันตรงที่ เลาะลึกแค่ไหน ปล่อยพังผืดละเอียดแค่ไหน วางไขมันตรงไหน เย็บปิดทิศทางใด

ดังนั้นแม้ชื่อการวินิจฉัยจะเหมือนกัน แต่ผลลัพธ์ในแต่ละผู้ป่วยแตกต่างกันอย่างมาก คำตอบที่ว่า "เป็นปัญหากล้ามเนื้อ ผ่าตัดไม่ได้" จากที่หนึ่ง อาจไม่ใช่คำตอบเดียวกันจากหมอคนอื่น

ผู้ที่ใต้ตานูนข้างเดียวเฉพาะตอนยิ้ม หรือได้รับคำตอบจากคลินิกอื่นว่า "ผ่าตัดแก้ยาก" — แนะนำให้รับการตรวจวินิจฉัยใหม่ หากสาเหตุไม่ใช่กล้ามเนื้อล้วนๆ แต่เป็นพังผืดและการจัดเรียง ก็มีโอกาสปรับปรุงด้วยการผ่าตัดได้

— Dr. Youngkee You (ยอง-กี ยู)